Mindfulness/Meditatie

Meditatie oefent en past toe het waarnemen van de geest zonder er van te willen winnen of verliezen. Dus geen vechten of vluchten, maar volledig accepteren en bekijken wat er aan verschijnselen opkomen en gaan.

Door het regelmatig toepassen van meditatie traint men de scherpte van het waarnemen en kan men daardoor inzichten verwerven. Men leert de sluier die het brein voorhoudt herkennen, erkennen, verkennen en kennen. Nirsagadatta Maharaj, een Indische spirituele leraar, zegt daarover; 'Om iets te kunnen loslaten, moet je van tevoren herkennen wat het is'. Mooji, een Jamaicaanse spiritueel leraar, spreekt over de bluf van het brein om je te doen geloven dat de waarnemer gelijk staat aan de gedachten of emoties die men waarneemt. Dit is volgens hem te ontsluieren door in te zien dat verschijnselen in de brein, als je ze niet krampachtig vasthoudt in je geheugen, vergankelijk zijn, terwijl de waarnemer tijdloos is. Meditatie helpt om dit onderscheid te maken.

Angst voor de geestBewerken

Meditatie kan lastig zijn omdat we vaak bang zijn geworden of gemaakt voor de verschijnselen in onze geest. Het lijden zit hem dan in de angst voor negatieve emoties die is aangeleerd omdat anderen van onze ongeremde emoties last hebben gehad zoals onze ouders. Het eerste wat meditatie kan doen is het overwinnen van de angst voor de eigen geest, die ook vaak ten grondslag ligt aan het zoeken van afleiding of zelfs zelfmoordgedachten. Zoals Eckhart Tolle het zei; "ik kan niet met mezelf leven", waarna bij hem het inzicht kwam dat de geest (mezelf) niet gelijk staat aan het gevoel van bewustzijn (ik). Onderstaande meditaties laten de geest vrij zijn ding doen - "Muddy water is best cleared by leaving it alone." (Alan Watts) - om zo de onrust te laten uitdoven. Dit vergt een mentale dapperheid die met meditatietechnieken wordt gecultiveerd. Het is als een kindje dat een driftbui heeft. Je probeert onverstoord verder te gaan als ouder waar je mee bezig bent, zonder er aandacht aan te geven en al zeker er niet in mee te gaan uit angst of zorgen. Emoties gaan net als driftbuien als je ze met rust laat vanzelf weer voorbij.

Volgens de Australische schrijfster en huisarts Claire Weekes kan men angsten overwinnen door ze onder ogen te zien, te accepteren, er kalm aan over te geven ("zweven") en de tijd laten verstrijken. Het onder ogen zien betekent het ergste scenario waarvoor men bang is, te visualiseren. Een houding die we ook zien in het stoïcisme . Dit vraagt radicaal eerlijk zijn over waarover de angstige geest eigenlijk piekert. Visualiseer bijvoorbeeld ernstig ziek worden, verkrachten of verkracht worden, zelfmoord of moorden plegen enzovoort. Dit vraagt moed, geduld en het besef dat de menselijk geest zwak is, dus dat je daarin niet alleen staat. Dat is een leerproces, zoals de vader van Bruce Wayne tegen hem zegt; “Why do we fall Bruce? So that we can learn to pick ourselves up.”

Gautama Boeddha leerde zijn volgers dat ze, in plaats van angsten en zorgen te onderdrukken, deze in het bewustzijn moeten uitnodigen, herkennen, verwelkomen. De boeddhistische monnik Ajahn Brahmavamso (Ajahn Brahm) gebruikt in zijn lezingen een plot uit een aflevering van de oude Kung Fu televisieserie. Het gaat dan om de hoofdrolspeler die door zijn meester "Grasshopper" wordt genoemd. De meester daagt Grashopper uit om over een plank te lopen over een zwembad met een dodelijk zuur erin. Om dit feit te bekrachtigen lagen op de bodem allerlei beenderen en skeletten. Grasshopper kon gemakkelijk over de plank lopen als die gewoon op de grond lag. Maar toen die werd gelegd over het zwembad viel hij er uiteindelijk in. Zijn meester barst daarop in lachen uit, want het zwembad is gewoon gevuld met water. Hij wilde hiermee Grasshopper leren dat angst je uit je evenwicht haalt.

Het oog van de stormBewerken

"In storm and turmoil be calm and silent. Watch the events around as a witness", Ramana Maharshi.

MeditatieBewerken

De meditatie "het oog van de storm" is bedoeld om iemand met een zeer drukke geest (storm) te bewegen naar de rol van bewuste en kalme waarnemer (het oog). Men kan de storm die men om zich heen ziet vergelijken met het begrip samsara uit het boeddhisme en hindoeïsme waarbij men zich uit de cirkel van lijden door mentale en emotionele staten van begeerte, irritatie en verwarring begeeft. In het geval van de storm gaat het dan om de dreigende verschijnselen waarop wordt gemediteerd met als doel zoals Ramses Shaffy dat zong in het liedje We zullen doorgaan; "We zullen doorgaan, telkens als we stilstaan, Om weer door te gaan, naakt in een orkaan". Om niet meegenomen te worden in de storm kan men zich gronden door een ringvinger (die de aarde symboliseert) contact te laten maken met de grond. Dit aarden kan direct, maar ook indirect gebeuren via een object dat met de aarde is verbonden.

Als er een storm aan emoties zijn dan is het volgens Thich Nhat Hanh (Thay) "gevaarlijk op het verstandsniveau te blijven hangen". Hij adviseert in zijn boek "Omarm je woede" om dan naar je buikademhaling toe te gaan. Dat is dan ook het begin van deze meditatie. Thay zegt dat het we niet in het hoofd moeten blijven, maar onze aandacht naar onder te verplaatsen. Net als de stam van de boom zelf in een storm onbeweeglijk is terwijl de top heftig kan rondzwaaien. Door aandachtig te ademen en dan waar te nemen wat er met onze buik gebeurt, zorgen we voor naar de stam toe te bewegen.

VisualisatieBewerken

De visualisatie versterkt dit vervolgens door zich naar het enige punt dat niet meedraait te begeven, de singulariteit waar ruimte en tijd niet meer bestaan, in het perfecte midden. Van daaruit kan men de beslommeringen van het dagelijks leven ontstijgen (men stijgt vanuit het oog op tot boven de storm) om deze kalm van bovenaf waar te nemen. Dan ziet men meteen dat hoe donker de wolken ook zijn dat er altijd de zon boven schijnt. Men accepteert in deze meditatie de storm als een gegeven die men kan leren neutraal waar te nemen om er wijsheid uit te ontlenen. Men streeft dus niet naar een kalm brein, maar genereert voldoende kalmte binnen het brein om er zichzelf niet in te verliezen.

De storm die door innerlijke verleidingen wordt veroorzaakt, het begrip Maya ("de sluier van illusies") in het hindoeïsme en het boeddhisme, wordt uitgebeeld in de Amerikaanse film "Little Buddha" van 1993, waarin Maya (het ego of het zelf) wordt uitgebeeld als demon Mara. Deze probeert Boeddha te hinderen door een storm aan dreigingen op hem af te sturen. Rondom Boeddha blijft het echter rustig en licht zoals in de oog van de storm, waardoor deze dreigingen hem bereiken als bloemen, wat symbool staat voor het transformeren naar wijsheid (innerlijke geschenken).

PAMAN ABSBewerken

Soms kan de storm zo dreigend voelen dat men beter eerst zaken te organiseren. Zoals men dat bij defensie leert middels de ezelsbruggetjes PAMAN voordat men de noodzakelijke zelfzorg ABS gaat plegen;

  • Persoonlijke veiligheid; door te zorgen dat de emotie veroorzakende oorsprong wordt gemeden.
  • Andermans veiligheid; door te zorgen dat een ander niet door jouw emotie kan worden bezeerd.

Deze eerste twee houden vaak in dat je jezelf uit de pijnlijke situatie begeeft. Net dat als je op het slagveld eerst zorgt dat jezelf en anderen niet meer onder vuur liggen.

  • Markeren; het gevaar benoemen en aanwijzen zodat je niet meer in de buurt komt.
  • Alarmeren; het inschakelen van hulpbronnen.

De twee kun je vertalen in een emotionele situatie als het duiden van de oorzaak en het oproepen van gewenste leraren of leer.

  • Noodzakelijk eerstehulp verlenen; Nu kun je beginnen met de Ademhalingstechnieken toepassen en vervolgens naar de Bloeding (emotionele verwonding) gaan. Daarna kan men door verkennen inzicht verkrijgen die een toekomstige Schock beter kunnen voorkomen.

Dopamine onthoudingBewerken

In deze meditatie - geïnspireerd op het dopamine-vasten als digitale detox of onthouding van verslavende technologieën zoals sociale media en gamen - wordt tijdelijke onthouding van genot nagestreefd door bewust en kalm naar begeertes te kijken of zelfs op te roepen, zonder naar bevrediging ervan te zoeken. Het is het omgekeerde van de storm en kan worden vergeleken met het deel uit de "Little Buddha" voorafgaand aan de dreigingen. Daarin wordt door Mara getracht Buddha te verleiden door zijn knappe gewillige dochters aan hem te presenteren. Ook hierop reageerde Buddha gelijkmoedig.

BronnenBewerken

VerdiepingBewerken

De volgende open en gratis bronnen kunnen helpen bij verdere verdieping in deze materie:

Soort Bron Link Beschrijving

VerwijzingenBewerken

Personen

Organisaties

Begrippen

Referenties

Informatie afkomstig van https://nl.wikibooks.org Wikibooks NL.
Wikibooks NL is onderdeel van de wikimediafoundation.