Sociale geschiedenis van Europa 1500-1795/Het kind: verschil tussen versies

geen bewerkingssamenvatting
Geen bewerkingssamenvatting
<big>'''9. Het kind'''</big>
 
==De cirkelgangcirkel vandes de tijdtijds==
[[File:Levensboom.jpg|thumb|200px|left|Cirkel des tijds]]
Tot 1800 bestond de bevolking van Europa voornamelijk uit landbouwers. Door hun nauwe contact met de natuur en door hun ervaring met het zich telkens herhalend verloop van de [[w:seizoen|seizoenen]] hadden zij een volksgeloof ontwikkeld dat men de "cirkelgang van de tijd" zou kunnen noemen. Men zag moeder aarde als de bron van alle leven. Hoewel de kerk hier fel tegen was, ondergingen veel vrouwen vruchtbaarheidsriten in natuurheiligdommen: er waren vruchtbaarheidsstenen, -bronnen en -bomen.
Tot circa 1800 bestond de bevolking van Europa voornamelijk uit landbouwers. Door hun nauwe contact met de natuur en door hun ervaring met de zich telkens herhalende [[w:seizoen|seizoenen]] hadden zij een volksgeloof ontwikkeld dat men de '''cirkel des tijds''' zou kunnen noemen. Dit volksgeloof is al aantoonbaar aanwezig in de zesde eeuw<ref name=zesde>[[Sociale geschiedenis van de vroege Middeleeuwen/Hiernamaals#Verchristelijking|De christelijke geestelijkheid probeerde al in de zesde eeuw de mensen ervan te overtuigen dat de dood geen verblijf onder de grond was. Ze bogen de cirkelgang van geboren worden, kinderen krijgen en doodgaan om tot een rechte lijn van het leven op aarde naar het hiernamaals.]]</ref>.
 
Men zag [[w:Moedergodin#Moeder Aarde of Moeder Natuur|Moeder Aarde]] als de bron van alle leven. De voorouders waren belangrijk en het leven moest doorgegeven worden, dus wilde men veel kinderen. Hoewel de kerk hier fel tegen was, ondergingen veel vrouwen vruchtbaarheidsriten in natuurheiligdommen: er waren vruchtbaarheidsstenen, -bronnen en -bomen.
Leven en dood volgden elkaar op. Je werd geboren, kreeg kinderen en stierf na een langer of korter leven. Als je stierf, ging je ziel naar een soort wachtruimte onder de aarde<ref>[[Sociale geschiedenis van de vroege Middeleeuwen/Hiernamaals#Verchristelijking|De christelijke geestelijkheid probeerde al in de zesde eeuw de mensen ervan te overtuigen dat de dood geen verblijf onder de grond was. Ze bogen de cirkelgang van geboren worden, kinderen krijgen en doodgaan om tot een rechte lijn van het leven op aarde naar het hiernamaals.]]</ref>. In dat dodenrijk wachtten de zielen van de gestorvenen tot ze terug konden keren ([[w:reïncarnatie|reïncarneren]]) in het lichaam van een van hun kleinkinderen<ref>Daarom zouden toentertijd mensen de naam van een grootouder aan hun dochter of zoon geven.</ref>. Tijdens de [[w:Bevruchting|bevruchting]] kwam de ziel weer uit de aarde tevoorschijn en trad in het nieuwe lichaam. Mensen die geen kinderen kregen, hadden deze cirkelgang en de band met hun voorouders verbroken.
 
Leven en dood volgden elkaar op. <br>
Elk wezen had zijn eigen lichaam maar hij was ook een takje aan de stam van het geslacht van al zijn levende en dode bloedverwanten. In onze tijd willen wij ons eigen leven kunnen leiden en genieten van ons bestaan, maar toen vond men dat een mens voornamelijk een instrument was om het leven door te geven.
1) Je werd geboren, kreeg kinderen en stierf na een langer of korter leven. <br>
Leven en dood volgden elkaar op. Je werd geboren, kreeg kinderen en stierf na een langer of korter leven.2) Als je stierf, ging je [[w:Ziel (filosofie)|ziel]] naar een soort wachtruimte onder de aarde<ref name=zesde>[[[[Sociale geschiedenis van de vroege Middeleeuwen/Hiernamaals#Verchristelijking|De christelijke geestelijkheid probeerde al in de zesde eeuw de mensen ervan te overtuigen dat de dood geen verblijf onder de grond was. Ze bogen de cirkelgang van geboren worden, kinderen krijgen en doodgaan om tot een rechte lijn van het leven op aarde naar het hiernamaals.]]</ref>. In dat dodenrijk wachtten de zielen van de gestorvenen tot ze terug konden keren ([[w:reïncarnatie|reïncarneren]]) in het lichaam van een van hun kleinkinderen<ref>Daarom zouden toentertijd mensen de naam van een grootouder aan hun dochter of zoon gevenhebben gegeven.</ref>. Tijdens de [[w:Bevruchting|bevruchting]] kwam de ziel weer uit de aarde tevoorschijn en trad in het nieuwe lichaam. Mensen die geen kinderen kregen, hadden deze cirkelgang en de band met hun voorouders verbroken. <br>
3) Tijdens de [[w:Bevruchting|bevruchting]] kwam de ziel weer uit de aarde tevoorschijn en trad in het nieuwe lichaam van een kleinkind. Mensen die geen kinderen kregen, hadden deze cirkelgang en de band met hun voorouders verbroken. <br>
 
Elk wezen had zijn eigen lichaam maar hij was ook een takje aan de stam van het geslacht van al zijn levende en dode bloedverwanten. In onze tijd willen wij ons eigen leven kunnen leiden en genieten van ons bestaan, maar toen vond men dat een mens voornamelijk een instrument was om het leven door te geven.
 
===Geboorte en doop===
 
===Eerste levensjaren===
Op het einde van de veertiende eeuw warenbegonnen de notabelen in [[w:Florence begonnen om(stad)|Florence]] hun pasgeboren kinderen gedurende ongeveer twee jaar uit te besteden aan een voedster[[w:min (beroep)|min]] die vaakmeestal op het platteland woonde<ref>[[Sociale geschiedenis van Toscane (1300-1500)/Geboorte en opvoeding#Voedster|KindHet kind ging naar een voedster op het platteland in Toscane 1300-1500.]]</ref>. Dit gebruik verbreidde zich in de vijftiende en zestiende eeuw. Inover veel steden van West-Europa, ook onder de Middeleeuwenlagere wildestanden<ref>[[Sociale mengeschiedenis zoveelvan mogelijkEuropa 1500-1795/Parijs#Bevolking|Er werden in Parijs 21.000 kinderen krijgenper jaar geboren en doordaarvan devertrokken kinderener directelk najaar de20.000 bevallingop uitkarren tenaar besteden,het konplatteland omdat hun ouders hen uitbesteedden aan een min.]]</ref>. Op die manier hoefde de vrouw haar kinderen niet te voeden en kon ze meteen weer zwanger worden., want men wilde zoveel mogelijk kinderen krijgen<ref>Medici en moralisten veroordeelden echter dit gebruik om de kinderen door een [[w:Min (beroep)|min]] te laten opvoeden. Zij vonden dat als de dieren hun eigen jongen zoogden, de mensen dat ook moesten doen. En ze vonden dat als het kind de melk van een vreemde kreeg, dit een soort [[w:bloedtransfusie|transfusie]] was die zowel het lichaam als de geest van het kind zou veranderen.</ref>. Er waren trouwens ook vrouwen die het heerlijk vonden om hun eigen kinderen te voeden en op te voeden.
Tot zijn tweede jaar leefde het kind vaak bij een [[w:min (beroep)|min]] op het platteland. Als het kind daarna weer thuis was, verkende het het huis, de straat en het dorp, het leerde spelletjes en kreeg contacten met andere kinderen, die soms meer wisten of konden of durfden. Het leerde hoe zijn lichaam functioneerde en leerde de regels van de familie en de dorpsgemeenschap. De vader en moeder van het kind speelden in die eerste levensfase de grootste rol.
 
Tot zijn tweede jaar leefde het kind vaak bij een [[w:min (beroep)|min]] op het platteland. Als het kind daarna weer thuis was, verkende het het huis, de straat en het dorp, het leerde spelletjes en kreeg contacten met andere kinderen, die soms meer wisten of konden of durfden. Het leerde hoe zijn lichaam functioneerde en leerde de regels van de familie en de dorpsgemeenschap. De vader en moeder van het kind speelden in die eerste levensfase de grootste rol.
 
===Kindertijd===
 
==Veranderingen na 1400==
In de steden verdween tussen 1450- en 1650 langzaamaan het volksgeloof aan moederMoeder aardeAarde en de eeuwige kringloop van de tijd. Toen nam ook het belang dat men in zijn voorouders stelde af. Echtparen die geen kinderen konden krijgen, zochten daarvoor niet meer vanzelfsprekend hulp bij een magiër of dokter. Op het platteland verliep deze ontwikkeling veel langzamer.
*Men vond zijn voorouders minder belangrijk.
*Men wilde niet meer zoveel mogelijk kinderen krijgen. Echtparen die geen kinderen konden krijgen, zochten daarvoor niet meer vanzelfsprekend hulp bij een magiër of dokter. </br>
Op het platteland verliep deze ontwikkeling veel langzamer.
 
===Ziekte en dood===
===Gezin en vrouw===
In [[w:Florence (stad)|Florence]] begon in de veertiende eeuw mogelijk al de ontwikkeling van het kerngezin (dat alleen uit de ouders en hun kinderen bestond)<ref>[[Sociale geschiedenis van Toscane (1300-1500)/Bevolkingsopbouw#Gezinsgrootte|Het leek alsof er in Toscane al vóór 1500 kerngezinnen waren, maar dat was waarschijnlijk niet het geval.]]</ref> en in de vijftiende en vooral in de zestiende eeuw volgden de steden van Engeland, Vlaanderen en Frankrijk. Het kerngezin bood een intiemere huiselijke omgeving dan de daarvóór bestaande uitgebreide- of meerkernengezinnen.
 
Op het einde van de veertiende eeuw waren de notabelen in Florence begonnen om hun pasgeboren kinderen uit te besteden aan een voedster die vaak op het platteland woonde<ref>[[Sociale geschiedenis van Toscane (1300-1500)/Geboorte en opvoeding#Voedster|Kind ging naar voedster op het platteland in Toscane 1300-1500.]]</ref>. Dit gebruik verbreidde zich in de vijftiende en zestiende eeuw. In de Middeleeuwen wilde men zoveel mogelijk kinderen krijgen en door de kinderen direct na de bevalling uit te besteden, kon de vrouw meteen weer zwanger worden. Medici en moralisten veroordeelden echter dit gebruik om de kinderen door een [[w:Min (beroep)|min]] te laten opvoeden. Zij vonden dat als de dieren hun eigen jongen zoogden, de mensen dat ook moesten doen. En ze vonden dat als het kind de melk van een vreemde kreeg, dit een soort [[w:bloedtransfusie|transfusie]] was die zowel het lichaam als de geest van het kind zou veranderen. Er waren trouwens ook vrouwen die het heerlijk vonden om hun eigen kinderen te voeden en op te voeden.
 
In de zestiende eeuw begon de vrouw ook aan zichzelf te denken. Ze zag zichzelf niet langer alleen maar als een lichaam dat voor de voortplanting diende. Toen werd het uitbesteden van pasgeboren kinderen voor haar ook een middel om wat tijd over te houden voor haar sociale contacten, om te lezen en om uit te gaan. Zij kreeg op die manier dus enige vrijheid, maar dat kostte haar het contact met haar kinderen.
In de zeventiende en achttiende eeuw kwamen er steeds meer vrouwen die niet meer doorlopend zwanger wilden zijn, want door al die zwangerschappen werden ze lelijk en oud. En vaak was hun echtgenoot het daar mee eens.
 
De mens wilde steeds meer zijn eigen leven gaan leiden en niet alleen maar dienen als voortbrenger van nageslacht voor zijn familie. Het leven was maar kort en hij moest er zoveel mogelijk van profiteren.
De mens wilde steeds meer zijn eigen leven gaan leiden en niet alleen maar dienen als voortbrenger van nageslacht voor zijn familie. Het leven was maar kort en hij moest er zoveel mogelijk van profiteren. Het individuele lichaam begon zich in de zeventiende en achttiende eeuw (symbolisch) los te scheuren van het grote lichaam van zijn geslacht. Het idee van de cirkelgang van het leven werd geleidelijk aan vervangen door een meer lineair en fragmentarisch idee over het leven. Daarmee kwam er een nieuw gevoel voor het kind. Dat begon bij de welgestelde klassen en daarna bij de minder welgestelden. En het begon in de steden en daarna op het platteland. Het was een langdurig proces met vele terugslagen. De ouders begonnen in de zestiende en zeventiende eeuw en vooral in de achttiende eeuw meer gevoel voor hun kind te krijgen. Ze voelden liefde voor het kind om het kind zelf in plaats van om zijn rol in het voortbestaan van de familie. Die ontwikkeling verliep niet overal in een rechte lijn. Ze werd bijvoorbeeld in de zeventiende eeuw in Frankrijk afgeremd.
 
==Van affectiviteit naar verstandelijkheid==
</gallery>
 
==BronBronnen==
1) Geschiedenis van het persoonlijk leven. Van de renaissance tot de Verlichting. <br>
Onder redactie van [[w:fr:Philippe Ariès|Philippe Ariès]], [[w:fr:Georges Duby|Georges Duby]] en [[w:fr:Roger Chartier|Roger Chartier]]. <br>
ISBN 90-5157-018-x <br>
1989 Agon, Amsterdam <br>
Betreffende hoofdstuk geschreven door: Jacques Gélis, wetenschappelijk medewerker van de [[w:fr:université de Paris VIII|université de Paris VIII]].
 
2) Voor de sporen van het volksgeloof aan de cirkel des tijds in de zesde eeuw is als bron gebruikt:
Geschiedenis van het persoonlijk leven van het Romeinse rijk tot het jaar duizend<br>
Onder redactie van [[w:fr:Philippe Ariès|Philippe Ariès]], [[w:fr:Georges Duby|Georges Duby]] en [[w:fr:Paul Veyne|Paul Veyne]]<br>
ISBN 90-5157-001-5 <br>
1985 Editions du Seuil, Paris<br>
1987 Agon, Amsterdam<br>
*Betreffende hoofdstuk geschreven door [[w:fr:Michel Rouche|Michel Rouche]], hoogleraar aan de [[w:fr:université de Lille|université de Lille]]<br>
 
==Noten==
17.569

bewerkingen

Informatie afkomstig van https://nl.wikibooks.org Wikibooks NL.
Wikibooks NL is onderdeel van de wikimediafoundation.