Afrikaans/Afrikaanse bijvoeglijke naamwoorden: verschil tussen versies

Indien een bijvoelijk naamwoord een verbogen vorm heeft -en dat is niet voor alle het geval- wordt de verbogen vorm gebruikt voor attributief en de onverbogen vorm voor predicatief:
 
:''predicaat'': die huis is grootpragtig.
:''attribuut'': dis 'n grotpragtig'''e''' huis
 
Afrikaans kent geen woordgeslacht meer en maakt dus geen verschil tussen onzijdige woorden en die van mannelijk of vrouwelijk geslacht.In het Nederlands vervalt de uitgang bij een onbepaald onzijdig woord. Dit geldt dus niet voor het Afrikaans:
:'n '''wilde''' perd - een '''wild''' paard
 
Er zijn ook==Onverbogen bijvoeglijke naamwoorden die geen verbogen vorm kennen en het gebruik is onderhevig aan veel uitzonderingen. ==
Er zijn ook bijvoeglijke naamwoorden die geen verbogen vorm kennen. Het gebruik ervan is voor Nederlandtaligen niet voor de hand liggend en onderhevig aan veel uitzonderingen.
 
De algemene regel is dat meerlettergrepige adjectieven wél en éénlettergrepige adjectieven soms niet verbogen worden, tenzij de laatste in overdrachtelijke zin gebruikt worden.
 
:Die groot huis.
:Die pragtige huis.
 
Eénlettergrepige adjectieven op medeklinkers als -k, -t, -p worden gewoonlijk niet verbogen, tenzij de laatste in overdrachtelijke zin gebruikt worden.
 
:'n '''ryp''' peer - een rijpe peer
:na '''rype''' beraad - na rijp beraad
 
Een adjectief als '''sag''' (op -g) wordt wel verbogen en verraadt dan zijn Nederlandse afkomst:
Er zijn echter ook eenlettergrepige adjectieven die een andere vorm hebben bij predicatief en attributief gebruikt:
 
:die grond is sag
:die sag''''t'''e grond.
 
 
Er zijn echter ook eenlettergrepige adjectieven die een andere vorm hebben bij predicatief en attributief gebruikt:
 
:'n ou man - die man is ou''''d'''.
:Dis die groot ''een''. -- dit is de grote
 
Dit gaat echter alleen in het enkelvoud. In het meervoud wordwordt substantivering meestal vermeden., maar het kan wel:
 
:Dit is die groot ''enes'' -- dit zijn de grote
 
Wel zijn er zelfstandige naamwoorden die op een Nederlandse substantivering teruggaan, zoals:
 
:die gevangene - die gevangenes
 
==Deelwoorden==
De tegenwoordige deelwoorden zijn voor Nederlandstaligen meestal niet so'n verrassing. Voor sprekers van andere talen zoals Engels ligt dat vaak anders, bijvoorbeeld:
 
:'''sê''' - zeggen
:'''niks-seggend''' - nietszeggend
 
Voltooide deelwoorden is een wat lastiger probleem, vooral bij werkwoorden die in het Nederlands sterk zijn. In de voltooide tijden is het Afrikaanse deelwoord vrijwel altijd zwak.
 
:'''dit het bederf''' -- het is bedorven
 
Attributief gebruikt wordt gewoonlijk -de als verbuiging toegevoegd
 
:die bederfde melk
:die gewensde / gewenste plante
 
Maar vooral in staande uitdrukkingen komt soms de sterke oorsprong van het deelwoord om de hoek kijken:
 
:die bedorwe kind.
 
==Medeklinkerverandering==
629

bewerkingen

Informatie afkomstig van https://nl.wikibooks.org Wikibooks NL.
Wikibooks NL is onderdeel van de wikimediafoundation.