Afrikaans/Gevaarlijke woorden: verschil tussen versies

geen bewerkingssamenvatting
Geen bewerkingssamenvatting
Geen bewerkingssamenvatting
Er zijn een hoop woorden die Nederlandstaligen geneigd zijn te gebruiken, maar die in het Afrikaans òfwel niet gebruikt worden òfwel een andere betekenis hebben. Hier volgen er een aantal.
 
{|class="wikitable sortable"
==De en een==
|-
'''De''' bestaat niet in het Afrikaans. Het lidwoord is '''die'''. '''Een''' bestaat wel, maar niet als lidwoord. Het is alleen een telwoord: één!
!Nederlands woord!!Probleem!!Afrikaans alternatief!!Bijzonderheden
==Dit, dat, deze en die==
|-
'''Dit''' wordt alleen als zelfstandig, persoonlijk of onpersoonlijk voornaamwoord gebruikt; daar waar Nederlands de keus heeft tussen '''het''', '''dit''' of '''dat'''. Samen met '''is''' wordt '''dit''' soms samengetrokken tot '''dis''':
|je||bestaat niet in Afr.||jy, jou||Er zijn geen zwakke vormen van het persoonlijk voornaamwoord
|-
|me||bestaat niet in Afr.||my||Er zijn geen zwakke vormen van het persoonlijk voornaamwoord
|-
|ze||bestaat niet in Afr.||hulle, sy, haar||Er zijn geen zwakke vormen van het persoonlijk voornaamwoord
|-
|de||bestaat niet in Afr.||die|| Het bepaalde lidwoord is die, ook waar Nederlands "het" heeft
|-
|een||andere betekenis||'n||Afr. een is een telwoord: één
|-
|dit||andere betekenis||hierdie|| '''Dit''' wordt alleen als zelfstandig, persoonlijk of onpersoonlijk voornaamwoord gebruikt;. <ref>daar waar Nederlands de keus heeft tussen '''het''', '''dit''' of '''dat'''. Samen met '''is''' wordt '''dit''' soms samengetrokken tot '''dis''':
 
:'''Dit''' is pragtig, '''dis''' pragtig -- '''Het''' is prachtig, '''dit''' is prachtig, '''dat''' is prachtig
 
:'''Hierdie''' boek -- '''Dit''' boek
:'''Hierdie''' boeke -- '''Deze''' boeken </ref>
|-
 
|deze||bestaat niet in Afr.|| hierdie|| '''Dese''' komt in het Afrikaans alleen nog in een paar vaste uitdrukkingen voor, zoals ''mits dese, dese en gene''.
|-
 
|dat||andere betekenis||daardie, dié, wat|| In het Afrikaans is '''dat''' uitsluitend een voegwoord: Ek het gesê '''dat''' ... -- Ik zei '''dat''' ...<ref> Het aanwijzend voornaamwoord is '''dié''' of '''daardie''':
:Ek het gesê '''dat''' ... -- Ik zei '''dat''' ...
 
Het aanwijzend voornaamwoord is '''dié''' of '''daardie''':
:'''Dié''' boek, '''daardie''' boek -- '''Dat''' boek
:'''Dié''' boeke, '''daardie''' boeke -- '''Die''' boeken
 
'''Dié''' verwijst gewoonlijk terug naar iets dat al genoemd is. In de spreektaal word '''daardie''' vaak ingekort tot '''daai''', en soms wordt dit ook zo geschreven.</ref>
|-
 
|die||andere betekenis||daardie, dié, wat|| Het woord '''die''' (zonder accent) kent het Afrikaans alleen als lidwoord:<br/>'''Die''' perd -- '''het''' paard<br />'''Die''' oes -- '''de''' oogst<br />:'''Die''' mense -- '''de''' mensen.<ref>Als betrekkelijk voornaamwoord wordt '''wat''' gebruikt:
 
Het woord '''die''' (zonder accent) kent het Afrikaans alleen als lidwoord:
 
:'''Die''' perd -- '''het''' paard
:'''Die''' oes -- '''de''' oogst
:'''Die''' mense -- '''de''' mensen.
 
Als betrekkelijk voornaamwoord wordt '''wat''' gebruikt:
 
:Die boek '''wat''' ek gekoop het -- Het boek '''dat''' ik gekocht heb
:Die tafel '''wat''' ek gekoop het -- De tafel '''die''' ik gekocht heb
</ref>
 
|-
==Het==
|het||andere betekenis||die|| In het Afrikaans is dit uitsluitend een werkwoord, dat overeenkomt met de vervoegde vormen van het Nederlandse ''hebben'': <br/> :Ek '''het''' dit gesien -- ik '''heb''' het gezien.<ref>In de onbepaalde wijs heeft Afrikaans '''hê'''
:Ek '''het''' dit gesien -- ik '''heb''' het gezien.
 
In de onbepaalde wijs heeft Afrikaans '''hê'''
 
:om te '''hê''' -- om te '''hebben'''
:Hoe gaan '''dit'''? -- Hoe gaat '''het'''?
:'''Dit''' gaan goed. -- '''Het''' gaat goed.
:'''Dit''' reën. -- '''Het''' regent</ref>
|-
 
|om||anders gebruikt||om|| In tegenstelling tot het Nederlands mag '''om''' bij de uitgebreide onbepaalde wijs niet weggelaten worden<br />Dis goed '''om''' dit te sien -- Het is goed (om) dit te zien
==Om==
|-
In tegenstelling tot het Nederlands mag '''om''' bij de uitgebreide onbepaalde wijs niet weggelaten worden
|werd||bestaat niet in Afrikaans||is||De vorm ''werd'' bestaat niet in het Afrikaans, evenmin als vrijwel alle verleden tijden. Het wordt meestal weergegeven met '''is'''.
 
|-
:Dis goed '''om''' dit te sien -- Het is goed (om) dit te zien
|zij||andere betekenis||hulle||'''Zij''' komt alleen overeen met '''sy''' als het over een enkele vrouwspersoon gaat<br/>'''Sy''' het gesê dat ... -- '''Zij''' zei dat ...<br /> In het meervoud wordt voor '''zij''' '''hulle''' gebruikt:<br /> '''Hulle''' het gesê dat ... -- '''Zij''' zeiden dat ...
 
|-
==Werd==
De vorm ''werd'' |zei||bestaat niet in Afr.||het Afrikaans,gesê||De evenmin als vrijwel alleNederlandse verleden tijden. Het wordt meestal weergegeven mettijd '''iszei''' bestaat niet.
|-
 
|zijn||bestaat niet in Afr.||sy, wees||De vorm '''syn''' is in het Afrikaans volledig verouderd, maar is nog wel terug te vinden in een woord als ''welsyn''.<br/>
==Zij en zijn==
'''zijn''' als bezittelijk voornaamwoord is '''sy'''<br/>In '''sy''' hande -- In '''zijn''' handen<br /> Het werkwoord '''zijn''' is gewoonlijk '''wees''':<br />Ek sal daar '''wees''' -- Ik zal er '''zijn'''
'''Zij''' komt alleen overeen met '''sy''' als het over een enkele vrouwspersoon gaat
|}
 
:'''Sy''' het gesê dat ... -- '''Zij''' zei dat ...
 
De Nederlandse verleden tijd '''zei''' bestaat niet.
 
In het meervoud wordt voor '''zij''' '''hulle''' gebruikt:
 
: '''Hulle''' het gesê dat ... -- '''Zij''' zeiden dat ...
 
'''Sy''' kan echter wel met '''zijn''' overeenkomen als bezittelijk voornaamwoord:
 
:In '''sy''' hande -- In '''zijn''' handen
 
Het werkwoord '''zijn''' is gewoonlijk '''wees''':
 
:Ek sal daar '''wees''' -- Ik zal er '''zijn'''
 
==Voetnoten==
De vorm '''syn''' is in het Afrikaans volledig verouderd, maar is nog wel terug te vinden in een woord als ''welsyn''.
<references />
{{sub}}
629

bewerkingen

Informatie afkomstig van https://nl.wikibooks.org Wikibooks NL.
Wikibooks NL is onderdeel van de wikimediafoundation.