Leer jezelf ecologisch tuinieren/Plantkunde/Stengel: verschil tussen versies

k
code met AWB
(aanpassing)
k (code met AWB)
__NOEDITSECTION__
{{Leer jezelf ecologisch tuinieren|Afbeelding=Vlier_stengel_knoopVlier stengel knoop.jpg}}
{{Leer jezelf ecologisch tuinieren - Plantkunde}}[[Afbeelding:Vlier_stengel_lenticellenVlier stengel lenticellen.jpg|200px|right|thumb|lenticellen op vlier]]
De '''stengel''' geeft aan de plant stevigheid en zorgt voor transport van water, mineralen en assimilaten. Daarnaast zorgt de stengel voor de groei van de plant zowel door groei in de lengte als in de dikte.
 
<br />Klim- en slingerplanten gebruiken hun stengels om in andere planten of ergens anders tegenaan te klimmen.
Bij boon komen bijvoorbeeld twee soorten rassen voor, namelijk die een korte stengel ([[Leer jezelf ecologisch tuinieren/Sperzieboon|stambonen]]) vormen en die lange stengels (stokbonen) vormen.
[[Afbeelding:Mais_halmhefferMais halmheffer.jpg|200px|right|thumb|kiemplant van suikermais]]
<br />Bij kieming ontwikkelt zich uit het zaad een plant. Het stengeldeel onder de zaadlobben wordt hypocotyl genoemd en het stengeldeel boven de zaadlobben epicotyl. Bij eenzaadlobbigen of monocotylen heet het onderste stengeldeel halmheffer, dat ervoor zorgt dat de kiemplant op de goede hoogte boven de grond komt. Bij dieper zaaien wordt de halmheffer langer. Bij knolgewassen, zoals [[Leer jezelf ecologisch tuinieren/Koolrabi|Koolrabi]] en [[Leer jezelf ecologisch tuinieren/Koolraap|Koolraap]], is het hypocotyl sterk verdikt.
 
== Anatomie ==
[[Afbeelding:Stengel_Aardappel_dwarsdoorsnedeStengel Aardappel dwarsdoorsnede.jpg|300px|left|thumb|dwarsdoorgesneden aardappelstengel]]De anatomie bestudeert de inwendige bouw van de plant. Bij eenzaadlobbigen of monocotylen komen de vaatbundels verspreid in de stengel voor. Hierdoor is geen secundaire diktegroei mogelijk. Bij tweezaadlobbigen of dicotylen zijn de vaatbundels ringvormig gerangschikt, waardoor secundaire dikte groei kan optreden. Bomen behoren dus altijd tot de tweezaadlobbigen. Op de foto bestaat de lichter gekleurde ring uit de vaatbundels. Bastvaten (floeem) vervoeren assimilatieproducten, met name suiker, en de houtvaten (xyleem) vervoeren water met daarin opgeloste voedingsstoffen. Alles wat binnen de ring van de vaatbundels ligt, noemt men het merg van de stengel en bestaat uit [[../Parenchym|parenchym]]. Aan de buitenkant van de stengel bevindt zich de opperhuid (epidermis).
 
== Vorm ==
De stengel kan rechtop staan, maar ook kruipend zijn.
{|
|[[ImageAfbeelding:Lathyrus odoratus gevleugelde stengel.jpg|200px|thumb|Gevleugelde stengel van lathyrus]]
|[[Afbeelding:Braam_gestekelde_stengelBraam gestekelde stengel.jpg|130px|right|thumb|Stekels bij braam]]
|[[ImageAfbeelding:Taraxacum sect Ruderalia10 ies.jpg|130px|thumb|right|Holle stengel van de [[Leer jezelf ecologisch tuinieren/Molsla|Paardenbloem]]]]
|}
 
 
===Uitloper===
[[Afbeelding:Aardbei_uitlopers_LambadaAardbei uitlopers Lambada.jpg|340px|right|thumb|aardbei uitlopers bij Lambada]] Bij sommige plantensoorten, zoals [[Leer jezelf ecologisch tuinieren/Aardbei|Aardbei]], komen uitlopers voor. Aan het eind van de uitloper wordt weer een plant gevormd.
 
===Schijnstam===
 
== Stengelknol==
[[Afbeelding:Stolonen_AardappelStolonen Aardappel.jpg|200px|right|thumb|Stolonen bij aardappel]]
Stengels zijn soms met reservevoedsel gevuld en worden dan stengelknollen genoemd. De ondergrondse stengel bij [[Leer jezelf ecologisch tuinieren/Aardappel|Aardappel]] heet een stolon. Aan het eind van een stolon wordt de stengelknol, de aardappel, gevormd. De ogen op de aardappelknol zijn de knoppen van de stengel. De aardappelknol heeft een zogenaamde kiemrust d.w.z. dat een aardappelknol niet eerder uitloopt en nieuwe stengels vormt dan wanneer de kiemrust doorbroken is. Begin januari is de kiemrust doorbroken en kan de aardappel uitlopen. In het donker bewaarde aardappelen vormen dan door etiolementsgroei lange witte stengels en wortels.
Bij andere knolgewassen, zoals [[Leer jezelf ecologisch tuinieren/Koolrabi|Koolrabi]] en [[Leer jezelf ecologisch tuinieren/Raap|Knolraap]], is het hypocotyl sterk verdikt en zit de knol bovengronds. Bij de [[Leer jezelf ecologisch tuinieren/Krokus|Krokus]] zit de verdikte hypocotyl onder de grond en wordt hij omgeven met een vlies.
|[[Afbeelding:Hop.jpg|130px|right|thumb|Rechtswindende hop]]
|[[Afbeelding:Stokslaboon.jpg|180px|right|thumb|left|Linkswindende stokslaboon]]
|[[Afbeelding:Maisstengel_opgerichtMaisstengel opgericht.jpg|210px|right|thumb|Opgerichte maisstengel na legering]]
|}
 
==Parasitisme==
Hoewel de meeste parasitaire planten haustoriën op de wortels vormen, zijn er ook die door de stengel gevormde haustoriën hebben, zoals [[Leer jezelf ecologisch tuinieren/Klein warkruid|Klein warkruid]].
[[Afbeelding:Zwarte_bonenluis_TuinboonZwarte bonenluis Tuinboon.jpg|200px|right|thumb|Zwarte bonenluis op tuinboon]]
 
== Stengelaantastingen ==
934

bewerkingen

Informatie afkomstig van https://nl.wikibooks.org Wikibooks NL.
Wikibooks NL is onderdeel van de wikimediafoundation.