Sociale geschiedenis in de literatuur 1500-1795/Barok: verschil tussen versies

Lintfouten: Verouderde HTML-elementen
(Lintfouten: Verouderde HTML-elementen)
{{Sociale geschiedenis in de literatuur 1500-1795}}
 
<bigspan style="font-size: large;">'''3. Barok</bigspan>
 
==Inleiding==
De [[w:Barok (stijlperiode)|barok]] was een stroming in de westerse cultuur die bestond tussen circa 1600-1750.<ref>De jaartallen zijn zeer globaal en verschillen van streek tot streek.</ref>. Het woord komt van het Portugese woord "barroco" (grillig gevormde parel). In de letterkunde werd de term "barokliteratuur" pas in de twintigste eeuw ingevoerd.
 
In ongeveer dezelfde tijd dat vooral in Frankrijk het rationele classicisme opgang maakte, heerste de emotionele barok vooral in Italië en Vlaanderen.<ref>In Frankrijk bestond weinig echte barok vóór het classicisme en er zijn weinig grote namen uit de Franse barokliteratuur bekend.</ref><ref>Het classicisme wordt ook wel gezien als de rationele vorm van de barok.</ref>.
 
De barok was net zo op het aardse gericht als de Renaissance maar de mens was niet langer de maat van alles. De mens werd nu gezien als zwak en nietig. Zijn leven was onzeker, niets dan schijn ('vanitas') en droom (Calderón, ''[[w:es:La vida es sueño|Het leven is een droom]]''). Al het bestaande was vergankelijk. Daarom verlegde de mens zijn aandacht (die hij in de Renaissance van God naar de mens had verlegd) weer terug naar God en het hiernamaals. De angst voor de dood zou door de religie genezen kunnen worden.
De barok was [[w:Dynamiek (beweging)|dynamisch]], uitbundig en aards. De kunstenaars lieten zich liever leiden door hun verbeelding en emoties dan door verstandelijke overwegingen. Met irrationele middelen probeerden ze hun bewogenheid op andere mensen over te dragen: daarom zochten ze naar felle contrasten en naar theatrale effecten. Ze gebruikten een overdaad aan details, kleuren, vormen en klanken. Ze gebruikten een veelvoud van technieken, zoals de [[w:metafoor|metafoor]] en de [[w:Allegorie (letterkunde)|allegorie]] en vaak ook nog in combinatie met elkaar om de effecten te versterken.
 
De barok zou voornamelijk zijn voorgekomen in katholieke ([[w:contrareformatie|contragereformeerde]]) landen en het [[Sociale geschiedenis in de literatuur 1500-1795/Classicisme|classicisme]] voornamelijk in protestantse landen.<ref>Maar Frankrijk was tussen 1500-1795 voornamelijk katholiek (en classicistisch) en Duitsland was voornamelijk protestants (en barok).</ref>.
 
==Literatuur, theater en poëzie==
*Spanje: [[w:es:Luis de Góngora y Argote|Góngora]], [[w:es:Francisco de Quevedo|Quevedo]], [[w:Baltasar Gracián|Gracián]] en [[w:Pedro Calderón de la Barca|Calderón]].
*Italië: [[w:Giambattista Marini|Marini]]
*Frankrijk: [[w:fr:Théodore Agrippa d'Aubigné|d'Aubigné]], [[w:fr:Théophile de Viau|de Viau]], [[w:Madeleine de Scudéry|Mlle de Scudéry]], [[w:fr:Honoré d'Urfé|d'Urfé]], [[w:François de Malherbe|Malherbe]], [[w:Jean Racine|Racine]] en [[w:Pierre Corneille|Corneille]] (l’Illusion Comique).<ref>Corneille alleen in zijn beginjaren.</ref>.
*Duitsland: [[w:Andreas Gryphius|Gryphius]], [[w:Angelus Silesius|Silesius]] en [[w:Hans Jakob Christoffel von Grimmelshausen|Grimmelshausen]]
*Engeland: De poëzie van de [[Engelse literatuur/John Donne|metaphysical poets]], met [[w:John Donne|Donne]] als bekendste vertegenwoordiger, en het werk van [[Engelse literatuur/John Milton|John Milton]] vertoont invloeden van de barok.
*[[w:fr:Littérature baroque#Le baroque littéraire|Franse Wikipedia: Barokliteratuur]].
*[[w:fr:Baroque#Littérature et philosophie|Franse Wikipedia: Barok, literatuur en filosofie en theater]].
*[httphttps://users.telenet.be/robertdelva/cd%20parijs/classicisme.htm Telenet.be: classicisme].
*[httphttps://www.kunstbus.nl/kunst/barok.html Kunstbus.nl, barok].
*[httphttps://books.google.nl/books?id=ACqzjSRPF78C&pg=PA69&lpg=PA69&dq=%22du+baroque+francais%22&source=bl&ots=eMKGDFK0Le&sig=2ierOfpgPbionZzOZsW2nIOWEZ8&hl=nl&ei=vpq9S6SgOOijOPfTtIQI&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=3&ved=0CBEQ6AEwAg#v=onepage&q=%22du%20baroque%20francais%22&f=false Google boeken, barok].
 
==Noten==
{{referencesReferences|95%}}
{{subSub}}
 
{{sub}}
Informatie afkomstig van https://nl.wikibooks.org Wikibooks NL.
Wikibooks NL is onderdeel van de wikimediafoundation.