Latijn/Morfologie bijvoeglijke naamwoorden: verschil tussen versies

Toevoeging inleidend stukje; layout
(→‎Vorming van de superlativus: Vraagtekentje vervangen door HTML entity pijltje naar rechts)
(Toevoeging inleidend stukje; layout)
== Verbuiging van de adiectiva ==
De verbuiging richt zich naar het substantivum waar het adiectivum bijhoort, d.w.z. het neemt vormen aan die horen bij de naamval, het geslacht en het getal van het substantivum.
 
Wat de vormen betreft wordt het adiectivum in twee hoofdgroepen onderscheiden:
#Adiectiva van de eerste groep
#Adiectiva van de tweede groep
 
 
===Adiectiva van de eerste groep===
De adiectiva van de eerste groep bestaan uit woorden uit de eerste (A-stammen) en de tweede (O-stammen) declinatie. De verbuiging richt zich naar het substantivum waar het adiectivum bijhoort, d.w.z. het neemt vormen aan die horen bij de naamval, het geslacht en het getal van het substantivum.
 
:{|
 
:''pulcher'', ''pulchra'', ''pulchrum'' (mooi) verliest de ''e''.
 
:''liber'', ''libera'', ''liberum'' (vrij) behoudt de ''e''.
 
|''vinum, -i'' (n) || wijn
|}
 
 
===Adiectiva van de tweede groep===
De adiectiva van de tweede groep bestaan uit woorden uit de derde declinatie. Het zijn voornamelijk I-stammen aangevuld met enkele consonant-stammen. De verbuiging richt zich naar het substantivum waar het adiectivum bijhoort, d.w.z. het neemt vormen aan die horen bij de naamval, het geslacht en het getal van het substantivum.
 
De adiectiva van de tweede groep worden verder verdeeld in drie subgroepen:
#adiectiva met uitgangen voor mannelijk/vrouwelijk enerzijds en onzijdig anderzijds
#adiectiva met gelijke uitgangen voor mannelijk, vrouwelijk en onzijdig
 
 
====Adiectiva met uitgangen voor mannelijk, vrouwelijk en onzijdig====
|'''abl.'''||forti||fortibus||forti||fortibus
|}
 
 
====Adiectiva met uitgangen voor mannelijk/vrouwelijk/onzijdig====
|'''abl.'''||prudenti||prudentibus||prudenti||prudentibus
|}
 
 
==Trappen van vergelijking==
 
Ook de comparativus en superlativus richten zich in het Latijn naar het zelfstandig naamwoord waar het bij hoort.
 
 
===Vorming van de comparativus===
|'''abl.'''||clariore||clarioribus||clariore||clarioribus
|}
 
 
===Vorming van de superlativus===
 
:''clarus'' → ''clarissimus'', ''clarissima'', ''clarissimum''
 
:''fortis'' → ''fortissimus'', ''fortissima'', ''fortissimum''
 
 
:''pulcher'' → ''pulcherrimus'', ''pulcherrima'', ''pulcherrimum''
 
:''celer'' → ''celerrimus'', ''celerrima'', ''celerrimum'
 
 
Een zestal adiectiva dat op -'''ilis''' eindigt vormt de superlativus door -'''limus''' achter de stam te plaatsen:
 
:''facilis'' → ''facillimus'', ''facillima'', ''facillimum''
 
Deze zes zijn ''facilis'' (gemakkelijk), ''dificilis'' (moeillijk), ''similis'' (gelijk), ''disimilis'' (ongelijk), ''humilis'' (laag) en ''gracilis'' (slank).
 
 
|}
 
==Onregelmatige vormen==
 
Een zestal adiectiva dat op -'''ilis''' eindigt vormt de superlativus door -'''limus''' achter de stam te plaatsen:
 
:''facilis'' → ''facillimus'', ''facillima'', ''facillimum''
 
Deze zes zijn
#''facilis'' (gemakkelijk)
#''dificilis'' (moeillijk)
#''similis'' (gelijk)
#''disimilis'' (ongelijk)
#''humilis'' (laag)
#''gracilis'' (slank).
 
 
==Onregelmatige vormen==
De volgende adiectiva hebben onregelmatige trappen van vergelijking:
 
294

bewerkingen

Informatie afkomstig van https://nl.wikibooks.org Wikibooks NL.
Wikibooks NL is onderdeel van de wikimediafoundation.