Basiskennis chemie 4/ppm en ppb

 
 Vorige pagina
Volgende pagina

ppm en ppb

Nauw verwant aan de concentratie-eenheid g/L zijn de eenheden ppm en ppb. Beide eenheden vinden hun basis in de massa die zich in een mengsel bevindt. Of dit mengsel vloeibaar is, een oplossing, of een vaste stof is maakt niet uit bij deze eenheden. 

ppm

De ppm is gedefineerd als:

Één ppm is één deel per miljoen delen

Als dit wordt toegepast op "massadelen" dan is voor vaste mengsels meteen duidelijk wat er bedoeld wordt. Voor oplossingen zijn massadelen wat lastiger. Voor waterige oplossingen geldt de volgende redenering:

  • Water heeft een dichtheid van 998 kg.m-3, wat overeenkomt met 0.998 kg/L.
  • Deze waarde is zo dicht bij 1 kg/L, dat het verschil (0.2%) meestal verwaarloosbaar is.
  • In 1 kg zitten 1000 gram
  • In 1 gram zitten 1000 mg, dus in 1 kg: 1000 * 1000 = 1 miljoen mg
  • 1 ppm is dus gelijk aan 1 mg/kg of 1 mg/L

mg/L

ppb

De ppb is gedefineerd als:

Één ppm is één deel per miljard delen

De afkorting is ontleend aan het Engels, waar het Nederlandse miljard als billion wordt benoemd. Op vergelijkbare manier als de ppm gelijkgesteld wordt met mg/L, geldt voor de ppb: μg/L of mg/m3. Omdat 1000 kg ook een ton heet, vindt je soms ook de aanduiding mg/ton.

mg/ton
mg/m3

Rekenen

Omdat hoeveelheden van 1 mg in een liter lastig te maken zijn, vraagt dit vaak veel verdunnen. Bovendien zijn een aantal elementen alleen maar simpel af te meten als verbinding. Dat betekent bijvoorbeeld dat als de concentratie van een natrium-oplossing wordt opgegeven als 1.5 ppm er 1.5 mg/L natrium inzit. Om die hoeveelheid goed af te wegen wordt natriumchloride gebruikt. Via een berekening moet dus vastgesteld worden hoeveel natriumchloride afgewogen moet worden om de 1.5 ppm natrium te realiseren.

Rekenen

Een van de basisregels van SPA is, dat als je gegevens van de ene stof hebt, en iets over een andere stof moet berekenen, je gebruik moet maken van de route via het aantal mol en een reactievergelijking die beide stoffen met elkaar verbindt. De reactievergelijking is in dit geval de oplossingsreactie van natriumchloride in water:
waaruit je ziet dat het aantal mol natrium gelijk is aan hetaantal mol natriumchloride. In formulevorm:
    
Verg. 1
 
Informatie afkomstig van http://nl.wikibooks.org Wikibooks NL.
Wikibooks NL is onderdeel van de wikimediafoundation.