Nederlandse literatuurgeschiedenis/De romantiek

Nederlandse literatuurgeschiedenis

  1. Inleiding
  2. Middeleeuwen
  3. De renaissance
  4. Het Frans-classicisme
  5. De verlichting
  6. De romantiek
  7. Het realisme
  8. De tachtigers
  9. Symbolisme en gemeenschapskunst
  10. Neoclassicisme
  11. Neoromantiek
  12. Historische avant-garde en modernisme
  13. De beweging van vijftig
  14. De jaren zestig
  15. 1970-2000
  16. Bronvermelding en literatuur

Overgangsfase 1800 - 1820

bewerken

In deze periode loopt de Verlichting ten einde en wordt de invloed van de romantiek sterker. Vooral het zuiden had geleden onder het Frans Napoleontisch bewind (1790-1813). Theaters die Nederlandse stukken opvoerden werden gesloten, Nederlandse boeken en tijdschriften waren verboden en het onderwijs werd bijna volledig verfranst. Pas na het vertrek van de Franse bezetters in 1813 bloeide het letterkundig leven terug op. Literatuur in die tijd was veelal te beluisteren in genootschappen en sociëteiten waar werd voorgedragen. Er bloeit een vorm van nationalisme op, die expressie vindt in gedichten als Wien Neerlands bloed van Hendrik Tollens en zeer uitgesproken in De Hollandsche natie van Jan Frederik Helmers.

Romantiek ca. 1820 - ca. 1840

bewerken
 
Willem Bilderdijk
« Poëzie is eenzelvig. Zij is uitstorting van overstelpend gevoel »
(Bilderdijk))

De romantische beweging was in de Lage Landen veel minder uitgesproken dan bijvoorbeeld in Engeland. De Nederlandstalige auteurs werden vooral beïnvloed door Engelse romantici als Walter Scott en Lord Byron. De Nederlandse literatuur begeeft zich in deze periode op twee paden: sommigen volgden Willem Bilderdijk en Het Réveil, anderen werden vooral geïnspireerd door Walter Scott en zijn historische romans. Auteurs in dit laatste genre waren onder meer Aernout Drost, Jacob van Lennep, Jan Frederik Oltmans, A.L.G. Bosboom-Toussaint, en in Vlaanderen Hendrik Conscience. In deze periode ontstond ook het literair tijdschrift De Gids (1837 tot heden).

Enkele belangrijke auteurs:

Een groep van dichters, onder wie J.J.L. ten Kate en A. Winkler Prins zich het actiefst toonden, verzetten zich tegen het gedweep met het romantisme. In hun volledig in versvorm geschreven satirische tijdschrift Braga (1842) steken zij de draak met vooral Byron en Beets.

Richting Bilderdijk en réveil

bewerken
  • Willem Bilderdijk

Willem Bilderdijk

  • Isaäc da Costa

Isaäc da Costa

  • Bosboom Toussaint
  • Jacob van Lennep
  • Aernout Drost
  • W de Clerq

Dominee-dichters

bewerken
  • Hendrik Tollens

Hendrik Tollens

  • Jan Frederik Helmers

Jan Frederik Helmers Biedermeier

  • J.J.L. ten Kate
  • C.E. Koetsveld
  • Nicolaas Beets
  • J.P. Hasebroek
  • Francois Haverschmidt

Historische roman

bewerken
  • Margaretha de Neufville
  • Aernoud Drost
  • Jacob van Lennep
  • J.F. Oltmans
  • A.L.G. Bosboom-Toussaint

Vlaamse romantiek

bewerken
  • Hendrik Conscience
Informatie afkomstig van https://nl.wikibooks.org Wikibooks NL.
Wikibooks NL is onderdeel van de wikimediafoundation.