Nederlands/Grammatica/Zelfstandige naamwoorden/Verkleinwoord

InleidingBewerken

LezenBewerken

SchrijvenBewerken

Spreken en luisterenBewerken

GrammaticaBewerken

SpellingBewerken

ToetsBewerken

FictieBewerken

Toetsenbank NederlandsBewerken

Centraal Schriftelijk EindexamenBewerken


Een verkleinwoord of diminutief is een zelfstandig naamwoord in de "verkleinde" vorm, dat wil zeggen met het achtervoegsel -je.

Bijvoorbeeld:

huis - huisje
kop - kopje
tafel - tafeltje
maan - maantje
man - mannetje
klas - klasje
glas - glaasje
schip - scheepje
meid - meisje
jongen - jongetje
zin - zinnetje

Soms verandert er door het toevoegen van het achtervoegsel -je tevens iets aan het grondwoord. Dit betreft dan meestal alleen de slotklank (zie ook "Regels"):

café => cafeetje

koning => koninkje

RegelsBewerken

Bij verkleinwoorden gelden bepaalde regels:

  • Als het grondwoord eindigt op , eindigt de verkleinde vorm op -eetje, zoals al eerder genoemd: caf-eetje. Meestal betreft het hier leenwoorden uit het Frans.
  • Als het grondwoord eindigt op -ing en de voorgaande lettergreep beklemtoond is, eindigt de verkleinde vorm op -inkje, zoals in de eerder genoemde voorbeelden: kon-inkje, of: pal-inkje.
  • Als in het grondwoord ook de lettergreep vóór -ing niet beklemtoond is, eindigt de verkleinde vorm op -etje:
ding - dingetje
ring - ringetje

en ook:

handeling - handelingetje
wandeling - wandelingetje
  • Bij sommige woorden met -a treedt in de verkleinde vorm verlenging van deze klinker op:
glas - glaasje
vat - vaatje

GeslachtBewerken

Het geslacht van verkleinwoorden is altijd onzijdig (dus met het), ongeacht het geslacht van het grondwoord:

de ring - het ringetje

Bijzondere gevallenBewerken

Soms bestaat alleen het verkleinwoord als zelfstandig naamwoord:

uitje (van wij gaan uit).

Het komt incidenteel dat de verkleinde vorm een geheel andere betekenis heeft dan het grondwoord:

ijs - ijsje.
Informatie afkomstig van https://nl.wikibooks.org Wikibooks NL.
Wikibooks NL is onderdeel van de wikimediafoundation.